Praktyki w Zakladach Chemicznych Bayer Leverkussen
Założenia
specjalności "Materiały i Technologie Przyjazne Środowisku"
|
||
|
Powstawaniu nowych,
interdyscyplinarnych dziedzin naukowo-badawczych i technologii powinny
towarzyszyć zmiany w treściach i formach nauczania. Biotechnologia,
chemia materiałowa, inżynieria biomedyczna, sensory chemiczne oraz
technologie proekologiczne to tylko kilka przykładów ilustrujących
trendy wymuszane rozwojem cywilizacyjnym. Efektywne kształcenie
specjalistów w tych dziedzinach musi być oparte na jednorodnym i
spójnym pod względem treści programie specjalizacji a nie składance
przedmiotów, których treści nie uzupełniają się.
Ostatnie kilkanaście lat to burzliwy rozwój nowych materiałów i procesów ich wytwarzania. Od tradycyjnych polimerów termoplastycznych, galwanicznych powłok metalicznych czy spieków ceramicznych do materiałów technologii krzemowych, polimerów przewodzących, kompozytów czy organicznych warstw mono-molekularnych. Nowe materiały stymulują powstawanie nowych metod charakteryzacji i indukują rozwój kolejnych generacji technologii. Powstało pojęcie "chemii materiałowej" jako dziedziny obejmującej projektowanie i charakteryzowanie nowego materiału jako wypadkowej jego własności fizyko-chemicznych i składu chemicznego. Wymaga to ścisłej współpracy różnych specjalistów o poszerzonych zainteresowaniach naukowych jakkolwiek najbardziej spektakularne osiągnięcia uzyskują inter-dyscyplinarne zespoły naukowo-badawcze, gdzie częsty kontakt chemika z elektronikiem czy lekarzem znacznie przyśpiesza osiągnięcie zamierzonego celu. Wspomniany rozwój chemii materiałowej jest podyktowany nie tylko względami techniczno-ekonomicznymi ale także wynika ze zmiany podejścia do ekologii i zagadnień ochrony naszego środowiska naturalnego. Obok analizy zagrożeń ekologicznych oraz metod monitoringu i kontroli analitycznej środowiska zwraca się w coraz większym stopniu na opracowania materiałów i procesów wspomagających ochronę środowiska tj. proekologicznych. Powłoki i metody zabezpieczania przed korozją, polimerowe materiały do hermetyzacji podzespołów elektronicznych, membrany i filmy polimerowe, biodegradowalne materiały to tylko kilka przykładów. Ten trend ma odzwierciedlenie również w rozwoju nowych technologii bezodpadówych, tzw "czystych", minimalizujących emisję zanieczyszczeń do środowiska dzięki nowoczesnym procesom proekologicznym, recyklingowi materiałowo-energetycznemu i sprawnej kontroli analitycznej. Pozycja Wydziału Chemicznego PW w Polsce, osiągnięcia działających w jego obszarze grup naukowo-badawczych oraz szerokie kontakty stwarzają warunki do zaproponowania nowej specjalizacji wydziałowej "Materiały i Technologie Przyjazne Środowisku" dostępnej dla wszystkich studentów od semestru VII. Student tej specjalizacji zapozna się chemicznymi podstawami otrzymywania nowych materiałów, metodami fizyko-chemicznej ich charakteryzacji oraz zastosowaniami i wpływem na środowisko naturalne. Celowym wydaje się zaproponowanie głównego wykładu "Chemia materiałów proekologicznych" zbierającego zarówno własności fizykochemiczne metali i ich stopów, materiałów ceramicznych i technologii krzemowej, polimerów i kompozytów jak i przykłady zastosowań. Wykład powinien sprofilować dotychczasową wiedzę chemiczną studentów pod kątem umiejętności przewidywania określonych własności materiału, możliwych produktów jego rozkładu i ich potencjalnych zagrożeń dla środowiska. Proponowany zestaw wykładów obieralnych i monograficznych umożliwi studentom poszerzenie wiedzy na temat interesujących go typów materiałów np. powłoki metalowe czy polimerowe materiały bioaktywne. Nieodzownym członem tematyki tej specjalizacji są metody charakteryzacji materiałów począwszy od instrumentalnych metod badania powierzchni, poprzez analizę chemiczną ich składu a skończywszy na metodach kontroli analitycznej procesów ich wytwarzania. Proponuje się cykl wykładów obieralnych omawiający współczesne metody wyznaczania składu chemicznego i struktury materiałów uzupełniony serią wykładów monograficznych przedstawiających szerzej wybrane metody. Trzecim członem wypełniającym podstawową tematykę specjalizacji są procesy proekologiczne oraz technologie specjalne służące zarówno wytwarzaniu i modyfikacji materiałów jak i metodom przemysłowej kontroli analitycznej. Pewnym podsumowaniem tej części programu powinny się stać wykłady i seminaria przedstawiające tzw. "czyste" technologie (recyrkulacja materiałów, bezodpadowe metody obróbki, utylizacja odpadków itp.), które zwłaszcza w formie seminariów mają wykształcić u studenta specjalizacji postawę proekologiczną. Kreowaniu tej postawy służyć ma cykl przedmiotów przedstawiających zagadnienia toksykologii związków chemicznych, wpływu przemysłu na środowisko czy kompleksowego rachunku ekonomicznego relacji produkcja a ekologia. Wykłady i ćwiczenia seminaryjne będą wsparte zajęciami laboratoryjnymi zorganizowanymi w oparciu aktualną tematykę naukowo-badawczą grup uczestniczących w tej specjalizacji. Zakłada się aktywny udział studenta sem. VIII w realizacji programów badawczych, nie zaniedbując wymogu poznania przez niego szerszego spektrum technik i metod charakteryzacji wybranego już typu materiałów. Szczególny nacisk pragnie się położyć na rozszerzone zajęcia zastosowań komputerów do statystycznej i graficznej obróbki wyników w porównaniu do obecnego stanu zwłaszcza w nowych dziedzinach chemometrii. Proponujemy również zdopingowanie studentów do wyrabiania nawyków właściwej prezentacji wyników i kształcenia umiejętności wystąpień również w obcych językach. Kilka, krótkich (np. 10 minut) wystąpień prezentujących naukowe zainteresowania studenta oraz mini sesje posterowe przedstawiające wyniki małego, ale zamkniętego fragmentu pracy badawczej ponadto urozmaicą seminaria. Podsumowując, pragnie się podkreślić trzy fundamentalne cele proponowanej specjalizacji:
|